Αναφορά στις Αιματοβαμμένες Πρωτομαγιές στην Ελλάδα

Του Γιώργου Τζώρτζη

Τα γεγονότα που μας οδήγησαν να «γιορτάζουμε» την εργατική πρωτομαγιά είναι λίγο έως πολύ γνωστά εγώ όμως θα αναφερθώ περισσότερο για τα γεγονότα που σημάδεψαν την επέτειο της πρωτομαγιάς στην χώρα μας. Για τις άγνωστες ηρωικές ιστορίες εργατών που αγωνίστηκαν για ένα καλύτερο παρόν και ένα λαμπερό μέλλον. Για τις ήττες, τα δάκρυα αλλά την ελπίδα που δεν πέθανε και δεν πεθαίνει.

Το ταξίδι θα ξεκινήσει από την πρώτη συγκέντρωση Ελλήνων εργατών με αφορμή την 1η Μαΐου του 1893. Οργανωτής ήταν ο Κεντρικός Σοσιαλιστικός Σύλλογος του Σπύρου Καλλέργη. Περίπου 2000 εργάτες συγκεντρώθηκαν στο Παναθηναϊκό Στάδιο. Η μεγάλη πλειοψηφία αυτών ήταν οπαδοί του Καλλέργη. Την επομένη χρονιά όμως, η συγκέντρωση ήταν μαζική, έγινε ψήφισμα να κατατεθούν τα αιτήματα των εργατών στην Βουλή και εγκρίθηκε από την ανοιχτή τους Συνέλευση.

Τα αιτήματα ήταν:

-να καθιερωθεί το 8ωρο εργασίας

-να απαγορευτεί η εργασία στους ανήλικους

-να καθιερωθεί η αργία της Κυριακής για την ανάπαυση των εργαζομένων

-να δίνεται σύνταξη στα θύματα εργατικών ατυχημάτων

Η Βουλή όμως δεν δέχτηκε να διαβαστεί το ψήφισμα και έτσι ο Καλλέργης το διάβασε από μόνος του. Έγινε πανδαιμόνιο και πριν συλληφθεί πρόλαβε να φωνάξει: «Ντροπή σας! Καθίστε ν’ ακούσετε το ψήφισμα του εργαζόμενου λαού, που σας ντύνει, σας τρέφει και σας ψηφίζει! Ντροπή σας! Θα έρθει μια μέρα που η Ελληνική Βουλή όχι μόνο θα κάνει νόμο το ψήφισμα της Εργατικής Πρωτομαγιάς αλλά θ’ αντιπροσωπεύονται σ’ αυτήν και οι εργάτες…»

Δεν μπορώ σε λίγες αράδες να γράψω για όλες τις επετείους, θα αναφερθώ όμως στις δυο πιο αιματοβαμμένες, όχι για να συγκινήσω αλλά για να τιμήσω.

Έτσι πάμε στην Θεσσαλονίκη του 1936, οι καπνεργάτες από τις 26 Απριλίου και με αφορμή την πρωτομαγιά έχουν ξεκινήσει διαρκή απεργία. Η Κυβέρνηση Μεταξά αρχίζει την επιστράτευση των εργατών αλλά δεν έχει καμία ουσιαστική επιτυχία καθώς οι εργάτες δεν δίνουν σημασία. Έτσι η Κυβέρνηση στις 9 Μαΐου διατάζει τη διάλυση της απεργίας με κάθε μέσο. Ο στρατός και η αστυνομία στέλνονται να καταστείλουν τους διαδηλωτές και ξεσπάνε βίαιες συγκρούσεις. Στο ενδιάμεσο, με τους καπνεργάτες έχουν ενωθεί και άλλα Σωματεία εργατών. Σε αυτές τις συγκρούσεις, με την εντολή να ρίχνουν στο «ψαχνό», δολοφονούν τον εργάτη Τάσο Τούση. Οι εργάτες σύντροφοι του, τον βάζουν πρόχειρα πάνω σε μια πόρτα και τον μεταφέρουν σε κλίμα πένθους. Σε αυτήν την πόρτα τον βρήκε η μητέρα του, που ενέπνευσε τον ποιητή του λάου Γιάννη Ρίτσο να γράψει τον επιτάφιο.

e-kanali-ena-protomagia
Οι εργάτες σύντροφοι του, τον βάζουν πρόχειρα πάνω σε μια πόρτα και τον μεταφέρουν σε κλίμα πένθους. Σε αυτήν την πόρτα τον βρήκε η μητέρα του, που ενέπνευσε τον ποιητή του λάου Γιάννη Ρίτσο να γράψει τον επιτάφιο.

Γιέ μου, σπλάχνο τῶν σπλάχνων μου, καρδούλα τῆς καρδιᾶς μου,
πουλάκι τῆς φτωχιᾶς αὐλῆς, ἀνθὲ τῆς ἐρημιᾶς μου, πῶς κλείσαν τὰ ματάκια σου καὶ δὲ θωρεῖς ποὺ κλαίω

καὶ δὲ σαλεύεις, δὲ γρικᾷς τὰ ποὺ πικρὰ σοῦ λέω;

Γιόκα μου, ἐσὺ ποὺ γιάτρευες κάθε παράπονό μου,
Ποὺ μάντευες τί πέρναγα κάτου ἀπ᾿ τὸ τσίνορό μου,

τώρα δὲ μὲ παρηγορᾶς καὶ δὲ μοῦ βγάζεις ἄχνα
καὶ δὲ μαντεύεις τὶς πληγὲς ποὺ τρῶνε μου τὰ σπλάχνα;

Πουλί μου, ἐσὺ ποὺ μοῦ ῾φερνες νεράκι στὴν παλάμη
πῶς δὲ θωρεῖς ποὺ δέρνουμαι καὶ τρέμω σὰν καλάμι;

Στὴ στράτα ἐδῶ καταμεσὶς τ᾿ ἄσπρα μαλλιά μου λύνω
καὶ σοῦ σκεπάζω τῆς μορφῆς τὸ μαραμένο κρίνο…

Η διαδήλωση παρά την επίθεση συνεχίζεται. Πλήθος κόσμου έρχεται σε συμπαράσταση των απεργών. Ότι είχε μείνει ανοιχτό στη πόλη κλείνει. Χτυπάνε οι καμπάνες. Φαντάροι ενώνονται με τους απεργούς. Ο συνολικός αριθμός των νεκρών της μέρας αυτής δεν έγινε επίσημα γνωστός. Άλλες ιστορικές πηγές λένε 9, άλλες 12, άλλες περισσότερους, καθώς αρκετοί από τους σοβαρά τραυματισμένους πέθαναν μετά.

Την άλλη μέρα 200 χιλιάδες κόσμου τους συνόδεψαν στο νεκροταφείο. Η κυβέρνηση στέλνει με αντιτορπιλικά δυνάμεις στρατού για την “επιβολή της τάξης”. Γίνονται συλλήψεις και φυλακίσεις των “πρωταιτίων της εξέγερσης”.

Στις μέρες που ακολούθησαν έγινε πανελλαδική πανεργατική απεργία διαμαρτυρίας. Κάτω από την πίεση της αντιπολίτευσης και τη λαϊκή αγανάκτηση η κυβέρνηση Μεταξά αναγκάζεται να κάνει κάποιες παραχωρήσεις και να εκφράσει την “υποστήριξή της” στα αιτήματα των καπνεργατών

Η επομένη στάση μας στην Καισαριανή του 1944

Οι Γερμανοί κατακτητές για αντίποινα σε μια επίθεση των ανταρτών στους Μολάους Λακωνίας αποφασίζουν την εκτέλεση 200 κομμουνιστών καθώς και όλους τους άνδρες στον δρόμο από Μολάους προς Σπάρτη. Στον δρόμο από το Χαϊδάρι για το σκοπευτήριο της Καισαριανής, οι εργάτες πέταγαν πρόχειρα σημειώματα με μηνύματα στις οικογένειες τους και παρότρυνση για την συνέχιση του Αγώνα για την Ελευθερία. Δεν λύγισαν, δεν ζήτησαν να τους χαριστεί η ζωή.

Στη πρώτη γραμμή κι ο διερμηνέας Ναπολέων Σουκατζίδης που οι Γερμανοί θέλησαν να βγει απ’ τον κατάλογο των μελλοθανάτων και να μπει άλλος στη θέση του κι’ αυτός αρνήθηκε. Στημένοι μπροστά στο απόσπασμα, σήκωναν τη γροθιά, τραγούδαγαν, περιφρονούσαν τους εκτελεστές. Απομεσήμερο Δευτέρας 1ης Μάη του 1944 οι ριπές των πολυβόλων έχουν στείλει τα 200 παλληκάρια στην αθανασία. Στο τόπο της θυσίας οι γυναίκες τρέχουν και κουβαλούν λουλούδια, οι άντρες βγάζουν τα καπέλα τους. Αυτές οι αιματοβαμμένες πρωτομαγιές έχουν χαραχτεί ανεξίτηλα από τις θυσίες αυτών των ανθρώπων.

Η πρωτομαγιά, δεν είναι αργία είναι απεργία. Αργία θα γίνει όταν θα πάψουν να υπάρχουν λόγοι για κάθε είδους αγώνα.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συμπλήρωσε 37 χρόνια δράσεων και επιμόρφωσης η HELMEPA

Με αφορμή τα 37 χρόνια λειτουργίας της η -Ελληνική Ένωση Προστασίας Θαλασσίου Περιβάλλοντος- HELMEPA ετοίμασε ένα τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό σποτ με στόχο την ευαισθητοποίηση των πολιτών προς το μείζονος σημασίας θέμα των πλαστικών απορριμμάτων. Με το μήνυμα «ΟΧΙ πλαστικά – ΟΧΙ σκουπίδια σε θάλασσες και ακτές» και πρωταγωνιστή τον Γλάρο[…]

Περισσότερα »

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *