Καλαμάτα 23 Μαρτίου 1821: Η Ελλάς κηρύσσει την Επανάσταση

Επιμέλεια Θοδωρής Ασβεστόπουλος

Στα μέσα Μαρτίου του 1821, έφτασε στο λιμάνι του Αρμυρού στη Μεσσηνία το φορτωμένο με πολεμοφόδια πλοίο, που είχαν στείλει τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας από τη Σμύρνη και το Αϊβαλί προς τους Έλληνες που ετοίμαζαν την Επανάσταση.

Ο Ιερός Ναός Αγίων Απόστολων Καλαμάτας
Ο Ιερός Ναός Αγίων Απόστολων Καλαμάτας

Ο Απόστολος της Φιλικής στην Πελοπόννησο Παπαφλέσσας αμέσως ειδοποίησε τον Νικήτα Σταματελόπουλο (Νικηταρά) και τον Αναγνωσταρά, που βρίσκονταν στο μοναστήρι του Προφήτη Ηλία, για την άφιξη του πολύτιμου φορτίου και τους ανέθεσε την επικίνδυνη αποστολή της μεταφοράς του.

Προηγουμένως με τέχνασμα κατάφερε να πείσει τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να δώσει άδεια εκτελωνισμού του φορτίου, εκθέτοντάς τον έτσι στους Τούρκους σε περίπτωση αποκάλυψης του περιεχομένου του. Δυστυχώς η με απόλυτη μυστικότητα μεταφορά του φορτίου κατά τη διάρκεια της νύχτας διεκόπη από το πρώτο φως της ημέρας λίγο έξω από την Καλαμάτα.

Ο βοεβόδας της Καλαμάτας Σουλεϊμάν αγάς Αρναούτογλου πληροφορήθηκε αμέσως τη μεταφορά του φορτίου από ενόπλους χωρικούς και ζήτησε να μάθει τι συνέβαινε. Οι πρόκριτοι του απάντησαν πως οι χωρικοί μετέφεραν λάδι και ήταν ένοπλοι από τον φόβο των ληστών. Ο Αρναούτογλου, που δεν είχε ακόμα αντιληφθεί την παγίδα που στηνόταν, αποφάσισε να ζητήσει ενισχύσεις από τον Πετρόμπεη.

Το σύνθημα που περίμεναν οι καπετάνιοι

Στις 20 Μαρτίου έφτασε στην Καλαμάτα σώμα 150 Μανιατών υπό τον γιο του Πετρόμπεη Ηλία Μαυρομιχάλη για να προστατεύσει δήθεν την πόλη. Αυτός μάλιστα συμβούλευσε τον Αρναούτογλου να ζητήσει από τον Πετρόμπεη κι άλλες ενισχύσεις, γιατί είχε πληροφορίες ότι επρόκειτο να εισβάλουν κλέφτες στην Καλαμάτα με σκοπό τη λεηλασία της πόλης.

Έτσι, ο Αρναούτογλου έσπευσε να ειδοποιήσει τον Πετρόμπεη να στείλει στην πόλη κι άλλους Μανιάτες. Αυτό ήταν το σύνθημα που περίμεναν οι καπετάνιοι, που είχαν συγκεντρωθεί στις Κιτριές και είχαν πλέπν πείσει τον Πετρόμπεη να ηγηθεί του Αγώνα.

Ο Αρναούτογλου, που γνώριζε ελληνικά, αντελήφθη πια καθαρά τι συνέβαινε. Δεν τόλμησε να πειράξει τους Έλληνες της πόλης του, έντρομος όμως ειδοποίησε τους Τούρκους της πόλης να ετοιμαστούν για να φύγουν προς την Τριπολιτσά, που θεωρούνταν ασφαλές καταφύγιο.

Μόλις όμως οι Τούρκοι πληροφορήθηκαν ότι ο Νικηταράς κατείχε τα στενά προς την Αρκαδία έχοντας αποκόψει τον δρόμο προς το κέντρο της Πελοποννήσου κανείς δεν τόλμησε να φύγει από την πόλη παρά μόνο ένας χειρουργός γιατρός, ο οποίος αναχώρησε με την οικογένειά του, μόνο για να δολοφονηθεί ύστερα από λίγο και η χήρα του να επιστρέψει κλαίγοντας στην πόλη μαζί τα ορφανά. Συγκεντρώθηκαν τότε όλοι οι Τούρκοι στα ισχυρά σπίτια της πόλης για να αντιτάξουν άμυνα.

Το πρωί της 23ης Μαρτίου 1821

Το πρωί της 23ης Μαρτίου 1821 ο Ηλίας Μαυρομιχάλης και οι θείοι του Ιωάννης και Αντώνιος επικεφαλής επαναστατικής δύναμης κατέλαβαν σημεία της Καλαμάτας. Ταυτόχρονα διαβιβάστηκε επιστολή προς τον Αρναούτογλου εκ μέρους του Πετρόμπεη, με την οποία εκείνος του γνωστοποιούσε ότι απέστειλε τον Ηλία και τους υπόλοιπους Μαυρομιχαλαίους για να τον προφυλάξουν από επίθεση κλεφτών.

Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης
Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης

Ο Πετρόμπεης βρισκόταν ήδη καθ’ οδόν επικεφαλής δύο χιλιάδων ενόπλων ως Αρχιστράτηγος των «Σπαρτιατικών Δυνάμεων». Μαζί του συνεκστράτευσαν και άλλοι αρχηγοί της Μάνης, που εγκατέλειψαν τις παλιές φιλονικίες μεταξύ τους: οι Καπετανάκηδες, ο Χρηστέας, οι Κουμουνδουράκηδες, οι Κύβελοι, οι Γρηγοράκηδες, οι Τρουπάκηδες.

Με τους Μανιάτες ενώθηκαν επίσης ο Αναγνωσταράς, ο Παπαφλέσσας και ο Νικηταράς, για να είναι η ενέργεια κοινή και συντονισμένη. Μαζί τους συνοδοιπορούσε και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, άοπλος, κρατώντας μακρύ ραβδί και φέροντας το ερυθρό ένδυμα του αξιωματικού των επτανησιακών ταγμάτων.

Το σώμα αυτό εισήλθε στην πόλη, ενώ ο Αρναούτογλου και οι άλλοι Τούρκοι βρίσκονταν ακόμη κλεισμένοι στα σπίτια τους. Ο λαός υποδέχθηκε τον Πετρόμπεη με αλαλαγμούς. Η Καλαμάτα ήταν ήδη στα χέρια του.

Ο Ηλίας Μαυρομιχάλης συνέστησε στον Αρναούτογλου να παραιτηθεί από τη μάταιη αντίσταση και να παραδοθεί. Πραγματικά, ο Τούρκος διοικητής παρέδωσε την ίδια ημέρα με πρωτόκολλο την πόλη και τον τουρκικό οπλισμό.

Το μεσημέρι στις όχθες του χειμάρρου Νέδωνος εμπρός από τη βυζαντινή εκκλησία των Αγίων Αποστόλων, μέσα σε μια πανηγυρική ατμόσφαιρα, ενώ αντηχούσαν οι χαρούμενες κωδωνοκρουσίες των εκκλησιών και οι θριαμβευτικές ιαχές των Ελλήνων, 24 ιερείς και ιερομόναχοι ευλόγησαν, ύστερα από μια συγκινητική δοξολογία, τις Ελληνικές Σημαίες και όρκισαν τους Αγωνιστές.

Η προκήρυξη της Μεσσηνιακής Γερουσίας προς τις ευρωπαϊκές δυνάμεις
Η προκήρυξη της Μεσσηνιακής Γερουσίας
Η προκήρυξη της Μεσσηνιακής Γερουσίας

Επακολούθησε σύσκεψη των οπλαρχηγών και αποφασίσθηκε η ίδρυση μιας επαναστατικής επιτροπής, η οποία ονομάσθηκε «Μεσσηνιακή εν Καλαμάτα Γερουσία» και ανέλαβε τον συντονισμό του Αγώνα.

Τιμητικά η ηγεσία δόθηκε στον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη που έφερε πια τον τίτλο του «Αρχιστράτηγου των Σπαρτιατικών Δυνάμεων». Την ίδια μέρα η Μεσσηνιακή Γερουσία εξέδωσε προκήρυξη προς τις ευρωπαϊκές αυλές, με την οποία γνωστοποιούσε στους χριστιανικούς λαούς την απόφαση του Έθνους, ύστερα από αιώνες ανυπόφορης δουλείας, να αποτινάξει τον ζυγό και ζητούσε τη συνδρομή τους.

«Προκήρυξις προς τας ευρωπαϊκάς Αυλάς

εκ μέρους του φιλογενούς Αρχιστρατήγου των Σπαρτιατικῶν στρατευμάτων Πέτρου Μαυρομιχάλη και της Μεσσηνιακής Γερουσίας της εν Καλαμάτα.

Ο ανυπόφορος ζυγός της οθωμανικής τυραννίας εις το διάστημα ενός και επέκεινα αιώνος κατήντησεν εις μίαν ακμήν, ώστε να μη μείνει άλλο εις τους δυστυχείς Πελοποννησίους Γραικούς ειμή μόνον φωνή και αυτή δια να ωθεί κυρίως τους κρυφίους αναστεναγμούς των.

Εις τοιαύτην όντες αθλίαν κατάστασιν, στερημένοι από όλα τα δίκαιά μας, με μίαν γνώμην ομοφώνως απεφασίσαμεν να λάβωμεν τα όπλα και να ορμήσωμεν κατά των τυράννων.

Πάσα προς αλλήλους φατρία και διχόνοια, ως καρποί της τυραννίας, απερρίφθησαν εις τον βυθόν της λήθης, και άπαντες πνέομεν πνοήν ελευθερίας. Αι χείρες μας, αι οποίαι ήσαν δεδεμέναι μέχρι του νυν από τας σιδηράς αλύσους της βαρβαρικής τυραννίας, ελύθησαν ήδη και έλαβον τα όπλα κατά των τυράννων.

Οι πόδες μας, οι περιπατούντες εν νυκτί και ημέρα εις τας εναγκαρεύσεις της ασπλαγχνίας, τρέχουν εις απόκτησιν των δικαιωμάτων μας. Η κεφαλή μας, η κλίνουσα τον αυχένα υπό τον σκληρόν ζυγόν, τον απετίναξεν ήδη και άλλο δεν φρονεί ειμή την ελευθερίαν της. Η γλώσσα μας, η αδυνατούσα να προφέρει λόγον εκτός των ανωφελών παρακλήσεων προς εξιλέωσιν των τυράννων, κράζει τώρα μεγαλοφώνως, και κάμνει να αντηχεί ο αήρ το γλυκύτατον όνομα της ελευθερίας. Εν ενί λόγω, απεφασίσαμεν ή να ελευθερωθώμεν ή να αποθάνωμεν.

Διό παρακαλούμεν την συνδρομήν όλων των εξευγενισμένων ευρωπαϊκών γενεών, ώστε να δυνηθώμεν να φθάσωμεν ταχύτερον εις τον ιερόν και δίκαιον σκοπόν μας, και να λάβωμεν τα δίκαιά μας και ν’ αναστήσωμεν το ταλαιπωρημένον ελληνικόν γένος μας.

Δικαίω τω λόγω η μητέρα μας Ελλάς, εκ της οποίας και σεις εφωτίσθητε, απαιτεί όσον τάχιστα την φιλάνθρωπον συνδρομήν σας και δια χρημάτων, και διά όπλων, και διά συμβουλών, των οποίων είμεθα ευέλπιδες ότι θέλει αξιωθώμεν, και ημείς θέλομεν σας ομολογεί άκραν υποχρέωσιν και εν καιρώ θέλομεν δείξει και πραγματικώς την υπέρ της συνδρομής σας ευγνωμοσύνην μας.

Εν τω Σπαρτιατικώ στρατοπέδω της Καλαμάτας

τη 23η Μαρτίου 1821

ΠΕΤΡΟΣ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ

Ηγεμών και Αρχιστράτηγος

ΚΑΙ Η ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΗ ΓΕΡΟΥΣΙΑ ΕΝ ΚΑΛΑΜΑΤΑ».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κορωπί: Τροχαίο με δύο νεκρούς

Δύο νεκροί και ένας τραυματίας είναι ο τραγικός απολογισμός του τροχαίου δυστυχήματος, μετά από σύγκρουση βυτιοφόρου με φορτηγό. Νεκροί είναι οι δύο επιβάτες του φορτηγού στο Κορωπί. Το τροχαίο συνέβη στο 27ο χιλιόμετρο της λεωφόρου Κορωπίου- Μαρκόπουλου. Νεκροί είναι και οι δύο επιβαίνοντες στο φορτηγό, ενώ ο οδηγός του βυτιοφόρου[…]

Περισσότερα »

Ανοίγουν και πάλι τα φαρμακεία από την Τρίτη

Ανοιχτά θα είναι αύριο τα φαρμακεία, καθώς οι φαρμακοποιοί θα αποφασίσουν το ερχόμενο Σάββατο για την κλιμάκωση των κινητοποιήσεών τους, όπως ανακοινώθηκε πριν από λίγο στην έκτακτη γενική συνέλευση του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου, ο οποίος αντιδρά στην πώληση μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων από τα σούπερ μάρκετ. Σε 48ωρη απεργιακή κινητοποίηση –[…]

Περισσότερα »

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *