Home

ΡΟΗ  ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Νονός ο Παύλος Νιρβάνας και βαφτιστήρι τα Βριλήσσια

0 σχόλια ΕΝΥΠΟΓΡΑΦΑ

Του Δημοσθένη Ιωάν.  Μπούκη 

1Το 1999 το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Βριλησσίων, επί δημαρχίας Σταμάτη Λώλα, έκανε την πρώτη και μοναδική μέχρι σήμερα, απ’ όσα γνωρίζω, ιστορική καταγραφή της πόλης εκδίδοντας το λεύκωμα με τίτλο «50 χρόνια στα Βριλήσσια 1949-1999».

Μέσα από πολλές ασπρόμαυρες φωτογραφίες και αρκετές μαρτυρίες επιζώντων, τότε, κατοίκων μαθαίνουμε τα πρώτα βήματα του, σχεδόν, βοσκότοπου, που μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκε στο σημερινό ζηλευτό, και με τις αδυναμίες του, προάστιο. Την επιμέλεια της χρήσιμης αυτής έκδοσης είχε η αρχαιολόγος Αριάδνη Κλωνιζάκη. Στη σελίδα 126 δημοσιεύεται κείμενο με τίτλο «Ο οικισμός αποκτά όνομα: Βριλήσσια» απόσπασμα του οποίου παραθέτω:

 «…Όταν ο οικισμός άρχισε πλέον να μορφοποιείται και να οργανώνεται, κρίθηκε πως ήρθε η ώρα να… βαφτιστεί. Έτσι κάπου στα τέλη του 1934 ή αρχές του 1935, άρχισε η αναζήτηση του κατάλληλου ονόματος.

Ο πατέρας γνωριζόταν με τον Παύλο Νιρβάνα. Χωρίς να είναι φίλοι, τους συνέδεε ίσως το γεγονός πως και οι δύο ήσαν γιατροί. Γιατί, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο Πέτρος Αποστολίδης (αυτό ήταν το πραγματικό όνομα του Νιρβάνα) ήταν αρχίατρος στο Ναυτικό. Πιο κατάλληλος ανάδοχος δεν μπορούσε, βέβαια, να βρεθεί . Έτσι, ο πατέρας ανέλαβε να τον προσκαλέσει (Και να τον μεταφέρει με το αυτοκίνητό του αφού συγκοινωνία δεν υπήρχε). Κάποιο καλοκαιριάτικο απόβραδο, λοιπόν, όλοι οι οικιστές υποδέχονταν τον πνευματώδη και καλοκάγαθο λογοτέχνη. στην “πλατεία”, κάτω από το μεγάλο πεύκο, που υπήρχε μπροστά στο καφενείο του Μπινιάρη). Πλατεία, βέβαια, δεν υπήρχε. Αλλά έτσι αποκαλούσαν μια εκτεταμένα αλάνα, καμιά πενηνταριά μέτρα ανατολικά της λεωφόρου Πεντέλης, όπου είχε αποφασισθεί η ανέγερση εκκλησίας.

Πρόθυμος και φιλομειδής, όπως πάντα, ο Νιρβάνας άρχισε τις συζητήσεις με τους οικιστές, προσπαθώντας να αρυσθή (*) κάποια πληροφορία, που θα του έδινε το ερέθισμα και την έμπνευση για την επιλογή της κατάλληλης ονομασίας. Σε κάποια στιγμή ερώτησε:

-Μήπως υπάρχει εδώ γύρω κανένα ποτάμι;

Όλοι οι παρευρισκόμενοι κοιτάχθηκαν απορημένοι και χαμογέλασαν. Γιατί η περιοχή ήταν ολότελα άνυδρη. Κάποιος, όμως, έσπευσε να απαντήσει:

-Και βέβαια υπάρχει! Είναι το ρέμα που κατεβαίνει από την Πεντέλη και φθάνει μέχρι το Χαλάνδρι. Στα παλιά χρόνια ονομαζόταν Βριλησσός.

Το βλέμμα του Νιρβάνα άστραψε:

-Δεν είμαι διόλου βέβαιος, παρατήρησε, πως η πληροφορία που μου δίνετε είναι ιστορικά ορθή . Για κείνο, όμως, που είμαι βέβαιος, είναι πως κατά την αρχαιότητα, τούτο το ευλογημένο βουνό, που βλέπουμε αντίκρυ μας, πριν ονομασθεί Πεντέλη, λεγόταν Βριλησσός**.

Και κατέληξε:

-Βριλήσσια, λοιπόν, ας βαφτίσουμε τον οικισμό σας φίλοι μου!

Έτσι, ο Παύλος Νιρβάνας έγινε ο ανάδοχος των Βριλησσίων. Το περιστατικό αυτό μου είχε διηγηθεί κάποτε (στα μαύρα χρόνια της Κατοχής όταν υποχρεωτικά κλεισμένοι από νωρίς στα σπίτια μας περνούσαμε τις ώρες μας αναθυμούμενοι παλαιές ιστορίες) ο πατέρας. Δυστυχώς, η παιδική ηλικία μου, ήμουν τότε μόλις 11 χρονών, δεν επέτρεπε ορθή εκτίμηση της σημασίας αυτής της μαρτυρίας Άφησα, λοιπόν, την ευκαιρία να περάσει ανεκμετάλλευτη χωρίς να προσπαθήσω να συγκεντρώσω περισσότερες και πιο συγκεκριμένες πληροφορίες Έχει κυλήσει, από τότε, περισσότερο από μισός αιώνας κι έχω πολλές φορές μετανιώσει για την παιδική εκείνη αδιαφορία. Αλλά είναι πολύ αργά πλέον…»

(Από το ανέκδοτο βιβλίο του Κώστα Χατζιώτη «Βριλήσσια, ο ερημότοπος που έγινε πολυάνθρωπος Δήμος»)

*αρύομαι= αντλώ νέα, πληροφορίες, ειδήσεις.

**Φυσικά ο Παύλος Νιρβάνας είχε δίκιο. Όλοι οι δόκιμοι συγγραφείς της αρχαιότητας –Θουκυδίδης, Θεόφραστος, Στράβων- όταν αναφέρονται στην Πεντέλη, την αποκαλούν Βριλησσό).

Ο γράφων έχω πολλές φορές απολαύσει το καφεδάκι μου στου Μπινιάρη κάτω από τα πεύκα της πλατείας (σήμερα ονομάζεται «Αναλήψεως») και από εκεί, κάτω από το μεγάλο πεύκο, τον βλέπω να μου μειδιά. Το αρχικό κτίσμα του καφενείου δεν υπάρχει. Έχει κτιστεί νέο στη θέση του. Στο εσωτερικό του, όμως, φυλάσσεται μια από τις παλιές του προσόψιες ταμπέλες. Δεν μπόρεσα να μάθω, εάν οι Μπινιάριδες των Βριλησσίων έχουν σχέση με τους του Πειραιά. Είναι, όμως, πολύ πιθανό, διότι πολλοί Πειραιώτες, αλλά και κάτοικοι από άλλα αστικά κύτταρα της Αττικής, επισκεπτόντουσαν την περιοχή το καλοκαίρι, για να δροσιστούν, και πολλοί από αυτούς έφτιαξαν εξοχικά ή και μόνιμα σπίτια. Τώρα οι Πειραιώτες κάτοικοι των Βριλησσίων είναι ευάριθμοι.

Αρκετοί Πειραιώτες παραθέριζαν ή μετοίκησαν και σε άλλα προάστια όπως η Κηφισιά και το Μαρούσι. Ένας από αυτούς ήταν και ο Παύλος Νιρβάνας, ο οποίος είχε κατοικία και στο Μαρούσι (Αμαρούσιον όπως το έλεγαν τότε). Προφανώς ο ιατρός των Βριλησσίων μετέφερε τον Νιρβάνα, ο οποίος ήταν 69-70 ετών (πέθανε στο Μαρούσι την 28-11-1937 σε ηλικία 71 ετών), από το Μαρούσι στην πλατεία.

Ο Κωνσταντίνος Ιωαννίδης, σημερινός Δήμαρχος Βριλησσίων, έχει ρίζες στον Πειραιά. Ο πατέρας του Ιωάννης γεννήθηκε (1921), μαθήτευσε και μεγάλωσε στην Κοκκινιά, διακριθείς στους σχολικούς αγώνες των σχολείων της περιοχής. Η μητέρα του Άννα-Μαρία Σπυρίδωνος Καφαντάρη γεννήθηκε (1922), μαθήτευσε και μεγάλωσε στην οδό Υψηλάντου του Πειραιά (κοντά στην Ευαγγελίστρια). Όμως έχει και συνέχεια… Η πεθερά του  Κωνσταντίνου Ιωαννίδη Αργυρούλα Παπαδοπούλου-Παλάσκα ήταν καθηγήτρια του Δημάρχου Πειραιά Βασίλη Μιχαλολιάκου στο 7ο Γυμνάσιο Παγκρατίου. Πολύ στενές, λοιπόν, οι σχέσεις Πειραιά-Βριλησσίων.

Πριν από λίγο καιρό, με όχληση του γράφοντος και με την 147/29-10-2012 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Βριλησσίων, ένας γραφικότατος πεζόδρομος, η ανώνυμη μέχρι πρότινος οδός, που ευρίσκεται νοτίως του Ιερού Ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος των Άνω Βριλησσίων, ονομάστηκε «Παύλου Νιρβάνα».

Έτσι τιμήθηκε ο «νονός» των Βριλησσίων.

Υ.Γ. Το κείμενο έχει γραφεί τον Μάρτιο του 2013 και δεν έχει καμία σκοπιμότητα σχετική με τις επικείμενες αυτόδιοικητικές εκλογές του 2014.

(Ο Δημοσθένης Ιωάν. Μπούκης  είναι Πειραιοδίφης)

Στη  φωτογραφία φοιτητές στη δεκαετία του 1880. Από αριστερά, ο Αγησίλαος Αρτέμης, ο Γεώργιος Βαλαβάνης, ο Ιωάννης Αρσένης, ο Περικλής Ραυτόπουλος, ο Πέτρος Αποστολίδης (Παύλος Νιρβάνας) και ο Νικόλαος Σταματέλος, φοιτητές στο Πανεπιστήμιο μεταξύ 1881 και 1889. Καθιστός στο κέντρο ο Θεόδωρος Βελλιανίτης. Δημοσίευση: Παύλου Νιρβάνα, Τα Άπαντα, εκδ. Γ. Βαλέτας, τ. Γ”, Αθήνα.

Οι θέσεις που διατυπώνονται στον παρόντα δικτυακό τόπο εκφράζουν τους συντάκτες τους και δεν απηχούν κατ΄ανάγκη τις απόψεις του Καναλιού 1

Σχετικά Αρθρα

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται.