Ένα δεύτερο ταξίδι στην Πόλη

Του Συμεών Πεϊμανίδη

Η λατρεία για την Κωνσταντινούπολη άρχισε το 2003. Εφαλτήριο ήταν η «Πολίτικη Κουζίνα». Από τότε η Πόλη για εμένα ήταν κάτι παραπάνω από ένα ταξίδι.

Εκ των προτέρων λοιπόν να σας πω πως δεν πρόκειται για ημερολογιακή καταγραφή των όσων έζησα αλλά για τα όσα «κατέγραψαν» οι αισθήσεις μου και όσα έδειξε ο απολογισμός του ταξιδιού μετέπειτα.

Πάνε δύο χρόνια από τότε που, στο πλαίσιο ενός προγράμματος, επισκέφτηκα για πρώτη φορά την Πόλη και μάλιστα έμεινα εκεί δύο μήνες. Είχα την ευκαιρία λοιπόν να γνωρίσω ανθρώπους και κουλτούρες αλλά και να έρθω σε επαφή με μια ιδιόρρυθμη καθημερινότητα που πόρρω απέχει από την ελληνική. Η μυρωδιά του τσαγιού που αχνίζει, τα διάφορα μπαχάρια σε μικρές και μεγάλες αγορές και η μεσημβρινή ραστώνη στα μικρά καφενεία, με γοήτευσαν περισσότερο από την κατά τα άλλα σύγχρονη πόλη που έχει δημιουργηθεί την τελευταία εικοσαετία.

Ως Flâneur είδα, γεύτηκα, έζησα όλη την αύρα που εκπέμπει η Κωνσταντινούπολη και οι κάτοικοί της. Την εντύπωσα μολαταύτα εξιδανικευμένα στο μυαλό μου. Τα πράγματα έχουν αλλάξει όμως. Η Τουρκική ηγεσία έχει φροντίσει επιμελώς.

Στροφή στο βαθύ Ισλάμ

Η ομορφιά των ανθρώπων της Πόλης εξακολουθεί να υπάρχει όμως η πορεία  από το κοσμικό στο «ενισχυμένο θεοκρατικό» κράτος φαίνεται πως αλλοιώνει τις συμπεριφορές των ανθρώπων. Και για να προλάβω κάποιους, να σας πω, πως η Ελληνική μου καταγωγή δεν είναι η αιτία των όσων περιγράφω. Υπάρχει διαφορά μεταξύ του πολιτικού και του κοινωνικού επιπέδου, όσο και αν είναι δύσκολο να το αντιληφθούμε.

Η στροφή στο βαθύ Ισλάμ, λοιπόν, σηματοδοτεί μια μεγάλη κοινωνική μεταβολή που συντελείται τα τελευταία χρόνια σταδιακά. Και έχει να κάνει περισσότερο με το πώς αντιμετωπίζεται το διαφορετικό, το ξένο και κυρίως το νέο. Η συντηριτικοποίησης της κοινωνίας εκφράζεται σε όλες τις πτυχές του βίου. Συμπίπτει δε –όχι τυχαία- με την αύξηση και ενσωμάτωση αραβικών πληθυσμών στην τουρκική κοινωνία.

Ίσως το τσάι και τα μπαχαρικά, αυτή τη φορά, δεν λειτούργησαν ως αντίβαρο στη «νέα ισλαμική κοινωνία» που δημιουργεί η ηγεσία της γείτονος. Δεν μπορούσα με τίποτα να διανοηθώ πώς σε μία καθ’ όλα σύγχρονη κοινωνία οι άνθρωποι έγιναν τόσο συντηρητικοί σε δύο χρόνια. Κι όμως υπάρχει εξήγηση.

Το «φαρμάκι» της ηγεσίας της χώρας έχει ποτίσει την τουρκική κοινωνία, με αποτέλεσμα αυτή να απεχθάνεται οτιδήποτε δυτικό, υπερασπιζόμενη μια δήθεν κυριαρχία που στην παγκοσμιοποιημένη κοινωνία-οικονομία δεν υφίσταται. Εκτός από τις συμπεριφορές, που σε μερικές περιπτώσεις ήταν ακραίες, η αποστροφή προς οτιδήποτε ξένο (πόσο μάλλον δυτικό) εκφράζεται και με άλλους τρόπους.

Ενδεικτικά αναφέρω, πως μισοφέγγαρο είναι παντού. Πριν δύο χρόνια, την Πρώτη Φορά Κωνσταντινούπολη (Π.Φ.Κ.), προφανώς υπήρχαν αρκετές σημαίες που «διακοσμούσαν». Όχι όμως τόσες πολλές όσο στο δεύτερο ταξίδι. Εδώ φάνηκε ξεκάθαρα, σε εμένα και τον συνταξιδιώτη μου, η προσπάθεια ενίσχυσης του εθνικού τους φρονήματος. Οι σημαίες ήταν παντού, σε δημόσια και ιδιωτικά κτήρια, σε σχολεία, σε δρόμους. Παντού. Εδώ επιδρούν φυσικά και οι γνωστές εν πολλοίς κοινωνικοπολιτικές αναταραχές στο εσωτερικό. Η σημαία είναι σύμβολο.  Είναι ο συνδετικός κρίκος του έθνους.

Δεν ξέρω λοιπόν αν εγώ πρόλαβα να αλλάξω ματιά σε δυο χρόνια ή αν η κοινωνία εκφυλίστηκε με ραγδαίους ρυθμούς. Σίγουρα όμως άλλαξε.

Εγώ εξακολουθώ να βλέπω την Πόλη ως κάτι το ονειρικό. Όλα τα αριστουργήματα της αρχιτεκτονικής και η γενικότερη ατμόσφαιρα είναι ίδια. Οι άνθρωποι όμως φτώχυναν, προδόθηκαν (μην ξεχνάμε το πραξικόπημα), διώχθηκαν… Τελικά, ως ένα βαθμό, τους δικαιολογώ. Θέλουν να πιστέψουν σε κάτι. Η ελπίδα τους όμως, σύμφωνα με τα όσα μου μετέφεραν διάφοροι συνομιλητές, σιγά-σιγά σβήνει.

Θοδωρής Ασβεστόπουλος

Θοδωρής Ασβεστόπουλος

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Έλσα Κρος: «Ήμουν πάντα με τους αρχαίους Θεούς της Ελλάδας»

Αποστολή στο Μεξικό: Πέτρος Κασιμάτης Αυτή η γυναίκα. Σπινθηροβόλο βλέμμα. Κοντό μαλί. Δέρμα διάφανο κι ενα θαμπό δαχτυλίδι στο χέρι με ένα σύμβολο, είναι η μεγαλύτερη ποιήτρια του Μεξικού. Η Ελσα Κρος, στη χώρα των 120 εκατομμυρίων Μεξικανών, αλλά και σε όλη την Ισπανόφωνη Λατινική Αμερική που τη διαβάζει, διαδηλώνει[…]

Περισσότερα »

Τουρκία: Εγκρίθηκε το δρακόντειο «αντιτρομοκρατικό» νομοσχέδιο

Το κοινοβούλιο της Τουρκίας ενέκρινε αργά το βράδυ της Τρίτης όλα τα άρθρα του σχεδίου νόμου το οποίο επιβάλλει μέτρα ασφαλείας για την καταπολέμηση της «τρομοκρατίας», μετά την άρση, την περασμένη

Περισσότερα »

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *