Για ποιους λόγους έγινε το ατύχημα με το κοντινεράδικο και το πολεμικό πλοίο

Του Νίκου Παρασκευά

Ο εφιάλτης του πολεμικού πλοίου «ΜΕΡΛΙΝ», το οποίο βυθίστηκε το 1972 έξω από το λιμάνι του Πειραιά μετά από σύγκρουσή του με τάνκερ τεράστιών διαστάσεων, παρασέρνοντας στο βυθό 54 άτομα, πήγε να ζωντανέψει σήμερα το πρωί, λίγα μίλια πιο ανοιχτά από το σημείο που είχε γίνει εκείνη η τραγωδία. 

Ένα θεόρατο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων (containers) χτύπησε στην πρύμνη και σχεδόν του την αφαίρεσε, ένα ναρκαλιευτικό του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, που ταξίδευε παράλληλα με αυτό για τον προορισμό του.

Το ότι δεν θρηνήσαμε θύματα, από αυτό το αλλόκοτο συμβάν οφείλεται στην ψυχραιμία, την άριστη εκπαίδευση, τον επαγγελματισμό και την ναυτοσύνη του πληρώματος του πολεμικού πλοίου, το οποίο κατόρθωσε, αν και το πολεμικό ήταν διεμβολισμένο και είχε μείνει το μισό στην επιφάνεια, να θέσει σε λειτουργία τα στεγανά ώστε να μην βουλιάξει και να ρυμουλκυθεί μέχρι τον ναύσταθμό της Σαλαμίνας.

Επειδή ακόμα τα αίτια και οι ευθύνες του συμβάντος δεν έχουν ξεκαθαριστεί και θα ακουστούν πολλά στη συνέχεια, το ΚΑΝΑΛΙ ΕΝΑ μετά από ρεπορτάζ που έκανε με κορυφαίους αξιωματικούς του Πολεμικού Ναυτικού, απόστρατους του Λιμενικού Σώματος που είχαν υπηρετήσει στον Πειραιά και πλοιάρχους ακτοπλοΐας που είχαν διέλθει από το συγκεκριμένο σημείο χιλιάδες φορές, είναι σε θέση με απόλυτη ευκρίνεια να παρουσιάσει τα πιθανά αίτια του ατυχήματος

Σίγουρα πρόκειται για ανθρώπινο λάθος. Όταν δυο πλοία πλέουν παράλληλα, στο σημείο που πρόκειται να αλλάξουν κατεύθυνση, το σημείο αυτό βρίσκεται κάποια μίλια αριστερά από το λιμάνι του Πειραιά και πέρα από την Αίγινα, θα πρέπει να συνεννοηθούν από τη γέφυρα για να δουν τι θα κάνουν, δηλαδή ποια πορεία θα τραβήξει το καθένα.  Την ευθύνη για να πάρει την πρωτοβουλία αυτή και να μιλήσει πρώτος είναι εκείνος που στην παράλληλη πορεία βρίσκεται αριστερά, που δείχνει δηλαδή το πράσινο φανάρι στο παραπλέον πλοίο.

Εν προκειμένω, την πρωτοβουλία έπρεπε να την έχει ο πλοίαρχος του εμπορικού πλοίου.   Αυτός όμως είτε δεν το έκανε, γιατί το θεώρησε περιττό, είτε δεν πρόλαβε να το κάνει γιατί ασχολείτο με κάτι άλλο και τον πρόφθασαν τα γεγονότα. Δηλαδή το πορτογαλικό πλοίο από το σημείο που άνοιξε ταχύτητα θεώρησε ότι μπορούσε να ξεπεράσει το πολεμικό, χωρίς να έρθει σε σύγκρουση μαζί του.  Τελικά όμως είτε δεν είχε την επιτάχυνση που πίστευε ο πλοίαρχός του, είτε έγινε λάθος υπολογισμός, είτε ο πλοίαρχος δεν είδε το ραντάρ το οποίο σε περιπτώσεις επικείμενης σύγκρουσης ανάβει alarm.

Ένα άλλο σημείο που πρέπει να επισημανθεί, είναι το ότι την πορεία των πλοίων ανοικτά του λιμανιού την καθορίζει το Πειραιάς Traffic, δηλαδή ο «πύργος ελέγχου»  θα λέγαμε του Κεντρικού Λιμεναρχείου Πειραιά.  Το ζητούμενο εδώ είναι αν έδωσε πορείες το Πειραιάς Traffic και τι πορείες έδωσε.  Αν και το πιθανότερο είναι ο πλοίαρχος του εμπορικού πλοίου να είχε γυρισμένο το VHF σε άλλο δίαυλο από εκείνο που δίνει τις οδηγίες το Πειραιάς Traffic.   Αυτό συμβαίνει τακτικά σε ξένα πλοία διότι τοποθετούν το VHF  στο δίαυλο 12 που είναι ο δίαυλος επικοινωνίας των πιλότων.  Να σημειώσουμε ότι το κάθε ξένο πλοίο που έρχεται στον Πειραιά, τόσο κατά την είσοδο του στον χώρο ελλιμενισμού όσο και κατά την έξοδο του, πλοηγείται από Έλληνα πιλότο, ο οποίος γνωρίζει τα κατατόπια και αποφεύγει τους κινδύνους.

Το συγκεκριμένο εμπορικό πλοίο είχε αφήσει τον πιλότο, λίγη ώρα πριν το ατύχημα και την διακυβέρνησή του είχε παραλάβει ο πλοίαρχος.  Ενδεχομένως λοιπόν το VHF να είχε μείνε στο δίαυλο 12, από όπου συνεννοείτο ο πιλότος με τη λάντζα που θα ερχόταν να τον πάρει και μετά όταν ανέλαβε ο πλοίαρχος ξέχασε να αλλάξει δίαυλο και να βάλει το VHF στο 13, όπου μεταδίδονται οι οδηγίες από το Πειραιάς Traffic.  Βέβαια πριν φύγει ο πιλότος δίνει οδηγίες στον πλοίαρχο τόσο για την πορεία που θα πρέπει να ακολουθήσει το πλοίο όσο και για τους κινδύνους που υπάρχουν από τα παραπλέοντα πλοία.  Δυστυχώς όμως ελάχιστοι πλοίαρχοι ακολουθούν τις εντολές αυτές.

Υπάρχει όμως και άλλη μια παράμετρος, η οποία πρέπει να διερευνηθεί.   Αυτή αφορά στο πως ήταν φορτωμένο το πλοίο με τα container.  Γιατί πολλές φορές τα πλοία αυτά τα γεμίζουν με κιβώτια μέχρι το ύψος της γέφυρας με αποτέλεσμα να μην έχει οπτική επαφή ο πλοίαρχος.   Βεβαίως στην πλώρη υπάρχει ηλεκτρονική κάμερα, αλλά ουδείς γνωρίζει αν λειτουργούσε ή όχι.   Όπως επίσης ουδείς γνωρίζει πόσα οπτικά κενά είχε η γέφυρα σε σχέση με το υπόλοιπο σκάφος.

Δηλαδή πόσα ήταν τα σκοτεινά σημεία του πλοίου στα οποία δεν μπορούσε να είχε οπτική επαφή ο καπετάνιος.  Σίγουρα υπάρχουν κανονισμοί αποφυγής της σύγκρουσης αλλά φαίνεται ότι δεν ακολουθήθηκαν σε καμία περίπτωση.  Το σίγουρο είναι ότι το πολεμικό πλοίο ακολουθούσε κανονικά την πορεία του και το εμπορικό ήταν εκείνο που αναπτύσσοντας ταχύτητα, επιχείρησε να αλλάξει πορεία με αποτέλεσμα να το χτυπήσει.

Υπάρχει όμως και ένας άλλος λόγος που δεν αναφέρεται συχνά αλλά είναι ο σοβαρότερος που προκαλεί τα ατυχήματα.    Μιλάμε για τη γλώσσα που ακούγεται στα πλοία.   Με την πανσπερμία πληρωμάτων άλλη γλώσσα μιλάει ο πλοίαρχος, άλλη ο αξιωματικός γέφυρας, άλλη ο ναύκληρος, άλλη ο τιμονιέρης.   Ενδεχομένως την ώρα που επίκειτο η σύγκρουση να θορυβήθηκε ή να πανικοβλήθηκε ο πορτογάλος πλοίαρχος και να έδωσε εντολές για αλλαγή πορείας στον τιμονιέρη στη μητρική του γλώσσα, δηλαδή στα πορτογαλικά και όχι στα αγγλικά που είναι η διεθνής γλώσσα που ακούγεται στη θάλασσα Στην περίπτωση αυτή ο τιμονιέρης δεν κατάλαβε, έκανε λάθος χειρισμούς και έριξε το πλοίο πάνω στο πολεμικό.

Υπάρχει όμως και το ενδεχόμενο ο πορτογάλος πλοίαρχος στην ταραχή του καθώς έβλεπε ότι τα πλοία ήταν σε τροχιά σύγκρουσης να μίλησε στον Έλληνα πλοίαρχο του πολεμικού μέσω του διαύλου 13 ή 16, στα πορτογαλικά και όχι στα αγγλικά με αποτέλεσμα να μην μπορεί να γίνει συνεννόηση.

Όλα αυτά θα φανούν στη συνέχεια αφού διευκρινιστούν οι συνθήκες του ατυχήματος.  Το ευτύχημα είναι ότι δεν θρηνήσαμε ανθρώπινες ζωές, δεν επαναλήφθηκε η τραγωδία του «ΜΕΡΛΙΝ» και το πολεμικό πλοίο άντεξε σε ένα τέτοιο χτύπημα και δεν διαλύθηκε.   Φάνηκε, δηλαδή, ότι τόσο το πλήρωμα όσο και το σκάφος που είναι πολύ παλιό σκαρί,  ήταν σε άριστη κατάσταση.  Το πλήρωμα εξαιρετικά εκπαιδευμένο γιατί γνώριζε τι έπρεπε να κάνει και πως να το κάνει την κρίσιμη στιγμή και το πλοίο γιατί ήταν άριστα συντηρημένο, με όλα τα συστήματά του να λειτουργούν άψογα ώστε να μπορέσει να αντέξει σε αυτή την εξαιρετικά δύσκολή περίπτωση.

Οι επόμενες μέρες θα δείξουν ποιος φταίει και ποιες είναι οι πραγματικές συνθήκες του ατυχήματος.  Εμείς εδώ δίνουμε μια πρώτη γεύση του τι μπορεί να συνέβη γιατί σίγουρα μια από τις παραμέτρους που αναφέρουμε παραπάνω ήταν η αιτία που οδήγησε στο ατύχημα.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Σε ισχύ από σήμερα τα νέα μέτρα στην Αττική- Ανησυχούν οι διασωληνωμένοι

Σε εφαρμογή μπαίνουν από σήμερα τα νέα έκτακτα μέτρα που ανακοινώθηκαν την προηγούμενη Παρασκευή με σκοπό να «τιθασεύσουν» την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στην Αττική όπου εντοπίζεται η πλειοψηφία των καθημερινών κρουσμάτων στην Ελλάδα. Η πρόθεση μάλιστα είναι τα μέτρα αυτά να κλιμακωθούν σε περίπτωση που δεν παρατηρηθεί βελτίωση της[…]

Περισσότερα »

ΕΣΗΕΑ: Δημιουργία μητρώου Δημοσιογράφων εργαζομένων στο διαδίκτυο

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ε.Σ.Η.Ε.Α. αποφάσισε τη δημιουργία Μητρώου δημοσιογράφων-μη μελών της Ενώσεως, οι οποίοι εργάζονται σε ενημερωτικά διαδικτυακά μέσα, προκειμένου να καταγράψει την κατάσταση που επικρατεί και στη συνέχεια να προχωρήσει σε καίριες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των εν λόγω εργαζομένων.

Περισσότερα »

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *