Σμύρνης Βαρθολομαίος: Συνεχίζουμε την αλυσίδα της ιστορίας από εκεί που έσπασε

Ρεπορτάζ – Φωτογραφίες: Θοδωρής Ασβεστόπουλος

Ιστορικές στιγμές διαδραματίστηκαν την Κυριακή 6 Οκτωβρίου στην προσφυγομάνα Νίκαια, όπου σε κλίμα συγκίνησης και κατάνυξης έγινε δεκτός ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Σμύρνης κ. Βαρθολομαίος, ο οποίος προεξήρχε στην Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Καθεδρικό Ναό Αγίου Νικολάου, μία εκκλησία που κτίστηκε από Μικρασιάτες πρόσφυγες.

Ακολούθησαν εκδηλώσεις από την Ένωση Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς προς τιμήν του πρώτου Μητροπολίτη Σμύρνης μετά τον εθνομάρτυρα Άγιο Χρυσόστομο.

Αρχικά στον Ιερό Ναό Αγίας Φωτεινής, παρεκκλήσιο της Ενώσεως, εψάλλη δέηση υπέρ υγείας και τελέστηκε αρτοκλασία.

«Οι ψυχές των μαρτύρων πατέρων μας εορτάζουν μαζί μας»

«Κατόπιν της αδερφικής προσκλήσεως του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Νικαίας κ.κ. Αλεξίου και της Ενώσεως Σμυρνέων βρίσκεται ανάμεσα μας, ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Σμύρνης κ.κ. Βαρθολομαίος, διάδοχος του Χρυσοστόμου. Ο κρίκος που συνδέει την σπασμένη αλυσίδα της επισκοπικής διαδοχής τον μοιραίο εκείνον Αύγουστο», είπε ανοίγοντας την προσφώνηση του ο π. Πέτρος Μελιδώνης, επίτιμος πρόεδρος της Ένωσης Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς.

«Σεβασμιότατε η παρουσία σας εδώ στην Νίκαια και στον καθεδρικό ναό του Αγίου Νικολάου, τον οποίο ίδρυσαν οι εδώ καταφυγέντες πρόσφυγες για να ενθυμίσει σε αυτούς τον ομώνυμο ναό της πλέον πολυπληθούς ενορίας της Σμύρνης, ανατρέπει τα μέχρι τώρα πιστευόμενα περί χαμένων πατρίδων και πιστοποιεί την σημασία της βιβλικής ρήσεως “άλλαι μεν οι βουλαί ανθρώπων, άλλα ο Θεός κελεύει”…

Σήμερα οι ψυχές των μαρτύρων πατέρων μας, εορτάζουν μαζί μας και μαζί τους χαιρόμαστε και εμείς. Σήμερα η εκατόμβη της λύπης των απογόνων για τους προγόνους τους μετατρέπεται σε χαρά», είπε ο π. Πέτρος απευθυνόμενος στον Μητροπολίτη Βαρθολομαίο.

Μάλιστα τον χαρακτήρισε ως τον πλοηγό του πλοίου εκείνου, που την νύχτα του χαμού φόρτωσε την ελπίδα του ξαναγυρισμού και τα γερά άμφια του ως τα απλωμένα πανιά, προς την Σμύρνη και τα Μουδανιά.

«Πρόσφυγες συμπολίτες μου, ξεριζωμού ναυάγια, απόψε ας γυρίσουμε στα χώματα μας τα άγια. Ας ακουστεί η φήμη του Μητροπολίτου Σμύρνης, σε τούτον τον μικρό ταπεινό ναό, όπως εψάλλετο και αντιλαλούσε στις εκκλησιές της πατρίδος μας πριν γίνουν οι δικοί μας μπόρας κακιάς διωγμένα χελιδόνια… Βαρθολομαίου του Σεβασμιοτάτου και Θεοπροβλήτου Μητροπολίτου της Αγιοτάτης Μητροπόλεως Σμύρνης, Υπερτίμου και Εξάρχου Ασίας πολλά τα έτη! Άξιος!», ανεφώνησε ο π. Πέτρος.

Η αναβίωση της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Σμύρνης

Αφού ευχαρίστησε για την υποδοχή, ο Μητροπολίτης Σμύρνης Βαρθολομαίος δοξολόγησε τον Θεό που τον αξίωσε να λειτουργήσει σε αγιοπότηρο το οποίο υπήρχε στο σκευοφυλάκιο της Αγίας Φωτεινής Σμύρνης, να λειτουργήσει σε ναό με τόσα πολλά σπαράγματα μικρασιατικού πολιτισμού αλλά και να έρθει στην Ένωσης Σμυναίων η οποία συμπληρώνει 90 χρόνια παρουσίας, ζωής και διατηρήσεως της ιστορικής μνήμης.

«Ο Θεός έτσι θέλησε για τα κρίματα και για τις αμαρτίες μας, να οδηγήσει την ιστορία του γένους μας και βεβαίως και ένεκα τραγικών λαθών της εποχής εκείνης και διαφόρων άλλων ιστορικών περιπετειών τα οποία δεν είναι της παρούσης να αναλυθούν. Εμείς οφείλουμε να συνεχίσουμε εμπρός.

Η ελαχιστότητα μου 94 χρόνια μετά, το 2016 πήγε στην Σμύρνη για να συγκεντρώσει ότι απέμεινε εκεί και να συνεχίσουμε να λειτουργούμε και να υπάρχει η Μητρόπολη Σμύρνης στα ευλογημένα εκείνα χώματα υπό άλλες συνθήκες», είπε κατά την αντιφώνηση του ο κ. Βαρθολομαίος.

«Βεβαίως εκτός από τους ελάχιστους Έλληνες που υπάρχουν εκεί και ορθόδοξους οικονομικούς μετανάστες εκ των ανατολικών χωρών, αποτελούμε μία τοπική εκκλησία που λειτουργεί στον Ιερό Ναό Αγίας Φωτεινής, όχι τον παλιό μεγάλο ναό αλλά έναν πολύ μικρότερο ναό, στον οποίο τελούνται τα μυστήρια του Θεού.

Χάρη στην καλή συνεργασία που υπάρχει με τις τοπικές αρχές μπορούμε και λειτουργούμε σε μεγάλες εορτές της Πίστεως μας στον ναό του Αγίου Βουκόλου και του Αγίου Πολυκάρπου, ο οποίος είναι ο μοναδικός διασωθείς ελληνορθόδοξος ναός μέσα στο πολεοδομικό συγκρότημα της Σμύρνης. Υπάρχει ένας ακόμα ναός στα περίχωρα, η εκκλησία της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού στον Μπουρνόβα, ο οποίος απεκατεστάθη και λειτουργεί κάθε χρόνο στην πανήγυρη του.

Μαζί με το ορθόδοξο κοιμητήριο της Σμύρνης συγκροτείται μία ορθόδοξη κοινότητα, η οποία συνεχίζει την ιστορία και πλαισιώνεται νοερά από όλους εσάς οι οποίοι έχετε εγκατασταθεί εδώ στην Ελλάδα και συνεχίζετε την πολιτιστική και πολιτισμική μνήμη της Σμύρνης εδώ σε αυτούς τους χώρους», πρόσθεσε ο Μητροπολίτης Σμύρνης περιγράφοντας την σημερινή εκκλησιαστική κατάσταση στην άλλοτε μητρόπολη του μικρασιατικού Ελληνισμού.

«Να καλλιεργήσουμε την έννοια της συναλληλίας και της ειρήνης»

«Ο Θεός να μας ευλογεί και είθε να μην ξαναζήσουμε ως γένος ανάλογες περιστάσεις οι οποίες υπήρξαν τραγικές για την ιστορία μας.

Είθε να υπάρχει ειρήνη στην περιοχή ώστε να πορευόμαστε με συνεργασία και συναλληλία. Άλλωστε οι πατέρες μας στην Σμύρνη είχαν μία πολύ καλή συνεργασία με τους μουσουλμάνους της περιοχής, όπως το μαρτυρούν τα βιβλία μας.

Εμείς οφείλουμε να προσπαθούμε να καλλιεργήσουμε την έννοια της συναλληλίας και της ειρήνης διότι με ειρηνική συνεργασία μπορούμε να επιτύχουμε πολλά περισσότερα  απ’ ότι με αντιπαλότητες και διχοστασίες, όπως η ιστορία του απέδειξε.

Εύχομαι να συνεχίζεται αυτή η μνήμη της Σμύρνης. Σας περιμένουμε πάντοτε κάθε χρόνο της Πεντηκοστής να έρχεστε στην Σμύρνη να μνημονεύουμε το Ψυχοσάββατο τους μακαριστούς πατέρες εκεί στο κοιμητήριο και να διατηρείται αυτός ο στενός πνευματικός δεσμός και η ανάμνηση. Από την πλευρά μου σας υπόσχομαι ότι θα σας επισκέπτομαι για να ευλογώ την αγιοβασιλόπιτα της Ενώσεως», σημείωσε ο κ. Βαρθολομαίος.

Στην Ένωση Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε εκδήλωση προς τιμήν του Μητροπολίτη Σμύρνης στην αίθουσα εκδηλώσεων της Ένωσης Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς. Νωρίτερα έγινε δεκτός από πλήθος κόσμου υπό τους ήχους της φιλαρμονικής του Λιμενικού Σώματος.

Ο πρόεδρος της Ενώσεως Κυριάκος Νισκόπουλος, καλωσόρισε τον Μητροπολίτη Βαρθολομαίο, κάνοντας λόγο για μεγάλη συγκίνηση από πλευράς του ιδίου και των απογόνων των Μικρασιατών προσφύγων για την παρουσία του επισκόπου στη προσφυγούπολη Νίκαια.

Ο κ. Νισκόπουλος μίλησε περιληπτικά για την ίδρυση της Ενώσεως Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς στις 2 Νοεμβρίου 1929, την πορεία της και την προσφορά της στην διατήρηση της ιστορικής μνήμης και του πολιτισμού της Μικράς Ασίας.

Αναφέρθηκε επίσης στην τετραήμερη εκδρομή που διοργανώθηκε τον περασμένο Ιούνιο στην Σμύρνη και την Ιωνία, με την ευκαιρία των εορτών της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος, την οποία περιέγραψε ως καταπληκτική εμπειρία και απότιση φόρου τιμής στους Μικρασιάτες προγόνους. Παράλληλα εξέφρασε την ευχή η εκδρομή αυτή να καθιερωθεί με την συμμετοχή και του Δήμου Νικαίας.

Ακολούθως ανέγνωσε το βιογραφικό του Σεβασμιοτάτου Μητροπολίτη Σμύρνης Βαρθολομαίου, διαβεβαιώνοντας τον ότι η Ένωση Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς θα είναι πάντοτε στο πλευρό του, η οποία του δώρισε συμβολικά ένα πετραχήλι ομόφορο.

Από τον αγώνα για την επιβίωση σε αυτόν της διατήρησης της μνήμης

«Αισθάνομαι βαθύτατη την συγκίνηση και ιδιαίτερη την χαρμολύπη βρισκόμενος σήμερα ανάμεσα σας καθώς εορτάζουμε όλοι από κοινού μία ιστορική στιγμή, η οποία αν και έλκει την αρχή της σε μία συμφορά μετουσιώθηκε σε λαμπρά μαρτυρία και ενσυνέχιση, στην νύμφη και συγχρόνως πρωτεύουσα της Ιωνίας, την ωραία και μοναδική Σμύρνη, των όσων εγκατέλειψαν οι πρόγονοι σας εκεί ιερών και οσίων εθίμων και ηθών», είπε αρχικά ο Μητροπολίτης Βαρθολομαίος κατά την ομιλία του.

«Οι πρόγονοι σας φεύγοντας από την Σμύρνη όπου εγεννήθησαν και δημιούργησαν πολιτισμό και μία ιδιάζουσα ταυτότητα μοναδική και ανεπανάληπτη, έφεραν μαζί τους ως μοναδική αποσκευή τους την εμμονή στην ορθόδοξη πίστη και την νοσταλγία της επιστροφής», πρόσθεσε απευθυνόμενος στο κοινό.

Μίλησε για τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι Μικρασιάτες που εγκαταστάθηκαν στην Κοκκινιά και κατάφεραν υπό αντίξοες συνθήκες όχι μόνο να επιβιώσουν στο νέο περιβάλλον αλλά και να διατηρήσουν την μνήμη και τον πολιτισμό της ιωνικής γης, μεταλαμπαδεύοντας τον στις επόμενες γενεές.

Ο Σμύρνης Βαρθολομαίος συνεχάρη την Ένωση Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς για το έργο της στα 90 χρόνια λειτουργίας της, σημειώνοντας ότι αυτό κάνει τις ψυχές των προγόνων των μελών της να αγάλλονται.

«Οι πρόγονοι σας διέβησαν τον πρώτο ποταμό τον όντως μαρτυρικό και δυσχερή, της προσφυγιάς. Εσείς όμως διαβαίνετε τον δεύτερο ποταμό ο οποίος είναι και αυτός δύσβατος, αυτόν της διατήρησης της ζωντανής και ασβέστου μνήμης.

Ίσως η διάβαση αυτού του ποταμού να είναι κοπιωδεστέρα, γι’ αυτό και χρειάζεται πίστη, δύναμη πολύ και κυρίως προσπάθεια με ενότητα», τόνισε ο κ. Βαρθολομαίος, επισημαίνοντας ότι η προσευχή του στην Σμύρνη, θα συνοδεύει όλα τα μέλη και φίλους της Ενώσεως.

«Να αναγνωριστούν τα εγκλήματα του παρελθόντος για να μην τα ξαναζήσουμε»

Ωστόσο δεν απέφυγε να στείλει και τα απαραίτητα πολιτικά μηνύματα, με την διακριτικότητα που του επιβάλει η θέση του.

«Η υπεύθυνος αυτογνωσία, δίχως αποσιωπήσεις και στρεβλώσεις αποτελεί τον βασικό πυλώνα προς επίτευξη της ειρηνικής συνυπάρξεως των λαών.

Η αναγνώριση των λαθών και εγκλημάτων, δηλώνει την μη επανάληψη σφαλμάτων του παρελθόντος, την απέκδυση εγωισμών και συμφερόντων. Σημαίνει ότι πραγματικά γυρίζει η σελίδα της ιστορίας, ότι οι άνθρωποι έχουν ωριμάσει και ότι εγκαταλείπονται και κατεδαφίζονται εγκληματικά πρότυπα.

Τότε καμία Σμύρνη δεν θα ξανακαεί και κανείς Σμυρνιός δεν θα πονέσει και πάλι την αφόρητη εκείνη βία. Ο νοών νοείτο και ο έχων ώτα ακούειν ακουέτο», είπε καταχειροκροτούμενος.

«Στον Αγ. Νικόλαο τα δακτυλικά αποτυπώματα των προσφύγων»

«Σήμερα κατά την Θεία Λειτουργία, εδώ στη Νίκαια στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου, αισθάνθηκα παρόντες όλους εκείνους τους ανθρώπους που μετά από τον κόπο της ημέρας, για να εξασφαλίσουν τον άρτο τον επιούσιον στα πάμπτωχα παιδιά τους, αντί να ξεκουραστούν έρχονταν να χτίσουν τον ναό τους. Πόση πίστη είχαν αυτοί οι άνθρωποι παρά τα όσα δεινά υπέστησαν; Αυτό ας το σκεφτούμε και ας προβληματιστούμε σήμερα οι νεοέλληνες της ευκόλου ζωής και της καλοπεράσεως», υπογράμμισε ο Μητροπολίτης Σμύρνης.

«Σήμερα πιστεύω πραγματικά ότι ερχόμενος ο διάδοχος του Χρυστόμου Σμύρνης να λειτουργήσει ήταν για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες ένα μεγάλο μνημόσυνο, γιατί πάνω στις πέτρες αυτού του ναού είναι αποτυπωμένα τα δακτυλικά αποτυπώματα αυτών των ανθρώπων.

Και αυτός εδώ ο ναός με αυτούς τους κόπους κατάφερε να γίνει η μία από τις πολλές στέγες του Μικρασιατικού Ελληνισμού όπως και στην Αγία Φωτεινή Νέας Σμύρνης και σε άλλους ναούς της Μητροπόλεως Νέας Ιωνίας και Φιλαδελφείας όπου στεγάστηκαν αυτά τα κειμήλια της μικρασιατικής γης, τεκμήρια ενός πολιτισμού αλλά κυρίως της πίστης των πατέρων μας προς τον Θεό, η οποία τους κράτησε», σημείωσε.

«Δημιουργούμε μία οικουμενική ελληνορθόδοξη κοινότητα»

«Αυτή η πίστη είναι που μας κρατεί στην Κωνσταντινούπολη και εδώ και τρία χρόνια και στην Σμύρνη, όπου θέλω να σας πω ότι προσπαθούμε με σύνεση και σεμνότητα και με αξιολόγηση των καιρών και των καταστάσεων, να δώσουμε μία παρουσία και να συνεχίσουμε την αλυσίδα της ιστορίας από εκεί που έσπασε», τόνισε ο κ. Βαρθολομαίος.

«Σκοπός μας είναι όχι να εντυπωσιάσουμε αλλά να συνεχίσουμε αυτήν την αλυσίδα όσο είναι το δυνατόν περισσότερο, συγκεντρώνοντας τα εσκορπισμένα και προσπαθώντας να δημιουργήσουμε και πάλι μία εστία ελληνορθόδοξη στην Σμύρνη.

Προσπαθούμε να κάνουμε μία ελληνορθόδοξη κοινότητα οικουμενική, όπου θα στεγάσει όλους τους ορθόδοξους της περιοχής και θα δώσει μία συνέχεια.

Σε εσάς μένει το καθήκον να μεταδίδετε αυτή την ιστορία στους νέους και να έρχεστε ανά τακτά διαστήματα να μας δίνετε δύναμη», είπε κλείνοντας.

Γ. Ιωακειμίδης: Το τριήμερο του Αγ. Πνεύματος θα είμαστε στην Σμύρνη

«Η παρακαταθήκη που μας άφησε ο Μητροπολίτης στα τελευταία του λόγια ήταν πάρα πολύ σημαντική πνευματικά και οφείλουμε να την κρατήσουμε όλοι σε μία εποχή μεγάλης μισαλλοδοξίας, εγωισμών και παθών. Είναι ένα κήρυγμα πολύ σημαντικό και τον ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία του εδώ», είπε στον σύντομο χαιρετισμό του ο Δήμαρχος Νίκαιας – Αγ. Ιωάννη Ρέντη Γιώργος Ιωακειμίδης.

Συνεχάρη την Ένωση Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς για το έργο της, ενώ δώρισε στον Μητροπολίτη Σμύρνης το λεύκωμα με την ιστορία της Νίκαιας και του Αγίου Ιωάννη Ρέντη.

Παράλληλα ο κ. Ιωακειμίδης υποσχέθηκε να προσπαθήσει να είναι στη Σμύρνη το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, «για να ζήσουμε από κοντά την συνέχεια αυτού του Ελληνισμού», όπως είπε.

Το καλλιτεχνικό πρόγραμμα

Η εκδήλωση, την οποία συντόνισε η ταμίας της Ένωσης Σμυρναίων Νικαίας και Πειραιώς Βάσω Ζηβοπούλου, ολοκληρώθηκε με την απόδοση τραγουδιών από την Μικρασιατική χορωδία υπό την διεύθυνση του κ. Χαράλαμπου Μιχαηλίδη και μικρασιατικών χορών από το γυναικείο χορευτικό τμήμα της Ένωσης.

Χαρακτηριστικός ήταν ο χαιρετισμός της υπεύθυνης πολιτιστικών τμημάτων Παναγιώτας Ρεσβάνη – Τριβιζά, η οποία απευθυνόμενη στον Μητροπολίτη Βαρθολομαίο είπε συγκινημένη «Μεγάλωσα με τα τραγούδια, τους χορούς και τις ιστορίες για την Σμύρνη την πατρίδα μας. Σήμερα Σεβασμιότατε είστε εσείς η πατρίδα μας».

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

N.G.Traveller: “Η Αθήνα παραμένει ένα μοναδικό θέαμα”

Σε ένα μοναδικό αφιέρωμα το βρετανικό περιοδικό “National Geographic Traveller” υμνεί το μεγαλείο του Παρθενώνα και του Μαντείου των Δελφών, στο πλαίσιο της σειράς αφιερωμάτων που φιλοξενεί με τίτλο “Χαμένες πόλεις: Οι πιο σημαντικοί αρχαίοι οικισμοί του κόσμου”. Με την υποστήριξη της Marketing Greece, ο απεσταλμένος δημοσιογράφος του περιοδικού Ben[…]

Περισσότερα »

Δίωξη για πλημμέλημα στον πλοίαρχο και τον α’ μηχανικό του «ΛΑΣΣΑΙΑ»

Δίωξη για παραβίαση τελωνειακού κώδικα για λαθρεμπορία καυσίμων σε βαθμό πλημμελήματος, άσκησε η εισαγγελία Πειραιά εναντίον του πλοιάρχου και του πρώτου μηχανικού του πετρελαιοφόρου «ΛΑΣΣΑΙΑ» καθώς μετά από έλεγχοτων λιμενικών αρχών εντοπίστηκαν ποσότητες πετρελαιοειδών μιγμάτων στις δεξαμενές έρματος χωρίς παραστατικά. Η εισαγγελέας παρέπεμψε τους δύο ναυτικούς να δικαστούν αύριο από το[…]

Περισσότερα »

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *